تاریخ انتشار : يکشنبه ۵ مرداد ۱۳۹۳ ساعت ۱۳:۰۶
۰
 
شهرداری از طرح تفصیلی و جامع دفاع کند
 
شورا باید در شورای عالی معماری و شهرسازی و کمیسیون ماده ۵ نماینده داشته باشد
Share/Save/Bookmark
بلدیه، روزنامه شهروند: بار ها دیده ایم و شنیده ایم که باغی تخریب و تبدیل به برج شده، در زمینی که قرار بوده تبدیل به پارک شود، مجتمع مسکونی ساخته شده، در پهنه ای که در طرح تفصیلی شهر تهران کاربری مسکونی دارد، مجوز ساخت مجتمع تجاری صادر شده و الی آخر.  هر اعتراضی به شهرداری هم در این خصوص با پاسخ «مصوبه کمیسیون ماده ۵ دارد و قانونی است» مواجه شده و بی ثمر می ماند.  حتی فرا تر از آن، در سال های اخیر شورای عالی معماری و شهرسازی در اقدامی بی سابقه طی یک جلسه ۲ ساعته یک طبقه به تراکم همه ساختمان های شهر اضافه کرد.  
اعضای شورای اسلامی شهر تهران از مهم ترین منتقدان این چنین اقداماتی هستند و بار ها نسبت به این تخلفات شهرسازی تذکر داده اند. اما اگر به آنها مراجعه کنید، می گویند رسیدگی به این مسأله دشوار است، چون در تصمیم گیری های کمیسیون ماده ۵، شورای عالی معماری و شهرسازی و اصولا هر نهادی که در مهم ترین تصمیم گیری های حوزه شهرسازی ذی مدخل است، جایگاهی ندارند.  
اما چرا نمایندگان مردم که شهروندان با وجود اطلاعات گسترده ای که از اوضاع شهر و خواسته های شهروندان دارند، نباید در جریان اتفاقاتی قرار بگیرند که مسئولان بالادستی برای شهر پیش بینی می کنند و چرا به رغم تأکیدات قانون اساسی درباره جایگاه شورا ها و واگذاری امور مردم به مردم، هنوز فرایند تصمیم گیری در سطح کلان در کشور ما از بالا به پایین، دستوری و غیرمشورتی است؟
عدم حضور شورا به ایجاد فضای رانتی می انجامد
رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر تهران، عدم حضور نمایندگان شورا در نهادهای تصمیم ساز برای شهر را از مهم ترین دلایل تخلفات شهرسازی در تهران می داند و می گوید:  یکی از دلایلی که باعث شده ما مغایرت های زیادی را در سطح شهر تهران در ارتباط با تغییر کاربری ها، پهنه ها، تخلفات ساختمانی و بلندمرتبه سازی های غیرقانونی شاهد هستیم، عدم حضور نماینده شورای شهر در نهادهای تصمیم ساز، اعم از کمیسیون ماده ۵ و شورای عالی معماری و شهرسازی است.  متاسفانه در هر دو کمیسیون ها روحیه مدیریتی محض دیده می شود و روحیه شورامحور وجود ندارد. چرا که اصولا در فرایند تصمیم گیری های کشور در طول سال های گذشته، این چنین بوده که مدیران وقت براساس سلایق، روحیات و استراتژی شخصی خود تصمیماتی را می گرفته اند.  
محمد سالاری با ذکر مثالی در این خصوص ادامه می دهد:  ما در شورای عالی شهرسازی و معماری سابق شاهد بودیم که طی یک جلسه یکی دو ساعته، با افزودن یک طبقه به تراکم همه ساختمان ها، یک و نیم میلیون نفر به بارگذاری جمعیت کشور اضافه شد. همچنین برخی از باغات شهر تغییر کاربری داده شد و شاهد تصمیمات فردمحور بوده ایم.  او با اشاره به بهبود نسبی اوضاع در دولت جدید گفت:  اگر هم امروز شورای عالی شهرسازی بر مدار عقلانیت می چرخد، نباید به این راضی باشیم؛ زیرا ممکن است در همین شورای عالی هم منافع دولتی و وزارتخانه ای و بخشی نگری باعث شود تصمیمات اشتباهی اتخاذ شود.  
در آینده نقش شورا ها پررنگ تر می شود
احمد حکیمی پور، عضو دیگر شورای شهر است که معتقد است با رویکردی که در حمایت از مدیریت یکپارچه شهری در کشور ایجاد شده، در آینده شاهد پررنگ تر شدن نقش شورا ها در اداره امور شهری خواهیم بود.  
او می گوید: از آن جا که شورا ها منتخب مستقیم مردم هستند، طبق سازوکاری که قانون اساسی پیش بینی کرده، به عنوان رکن تصمیم گیرنده در اداره امور کشور تلقی می شوند.  اما در عمل اختیارات شورا توسط دستگاه های دیگر محدود شده و عملا اراده مردم که باید از طریق شورا در شهر اعمال شود، وتو شده است.  
اما حکیمی پور به بهبود اوضاع امیدوار است: با رویکردی که در کشور شروع شده و همه مسئولان از مدیریت یکپارچه حمایت و دفاع می کنند، شاهد پررنگ تر شدن نقش شورا ها در اداره شهر در آینده خواهیم بود و به سمتی می رویم که اختیارات تصدی گری امور شهری توسط نمایندگان منتخب مردم اعمال خواهد شد.  گرچه تا وضع مطلوب فاصله داریم، اما جهت گیری ها در مجمع تشخیص مصلحت نظام و همچنین در مجلس شورای اسلامی و دولت به این سمت است که اختیارات شورا ها افزایش یابد و باید همچنین باشد؛ زیرا معتقدم شورا ها بعد از چندین دوره کسب تجربه، امروز ظرفیت لازم را برای تصدی این مسئولیت دارند.  
شهرداری فقط با انتظارات سر و کار دارد
اقبال شاکری، عضو کمیسیون عمران و حمل ونقل شورای شهر نیز معتقد است عدم یکپارچگی در مدیریت شهری باید یکبار برای همیشه رفع شود: عدم یکپارچگی مدیریت شهری مانعی بر سر راه توسعه شهری است که باید یکبار برای همیشه رفع شود و یک مدیریت واحد برای شهر تعیین کنیم. نمی توان از شهرداری انتظار ارایه خدمات، سرانه های فرهنگی اجتماعی ورزشی، بهبود حمل ونقل عمومی، نظافت، گسترش فضای سبز، تحقق معماری و شهرسازی ایرانی- اسلامی، حفظ باغات و...  را داشته باشیم، اما هیچ اختیاری به آن ندهیم.  
او ادامه می دهد: بی اختیار بودن شهرداری و شورای شهر در کمیسیون های فرادست باعث شده یکپارچگی مدیریت شهری حاصل نشود. این درحالی است که مدیریت شهری نه تنها در این شورا ها و کمیسیون ها، بلکه در شوراهای خدمات زیرساختی مثل آب و برق و گاز و مخابرات باید حضور داشته باشد، زیرا عوارض این خدمات را شهروندان می پردازند و شهرداری باید پاسخگوی آنان باشد، اما جایگاهی برای حضور آن دیده نشده است.  
شاکری تأکید می کند: هرنوع تصمیم گیری برای شهر در زیر و روی زمین باید تحت امر شهرداری ها باشد و شوراهای فرادست باید محدود به سیاست گذاری باشد و به امور اجرایی وارد نشوند.  این درحالی است که بعضا شورای عالی شهرسازی و معماری، دادگاه ها، دیوان عالی کشور، کمیسیون ماده ۵ و...  رای به توقف پروژه های شهری می دهند.  چه کسی عوارض این کار را می پردازد و پاسخگوی خطراتی است که از بابت پروژه های متوقف و مصادره شده و دخالت در جواز ها مردم را تهدید می کند؟
شورا ها را باور کنیم
محسن پیرهادی، عضو کمیسیون نظارت شورای شهر معتقد است بین شورا و دستگاه های اجرایی رقابت نانوشته ای وجود دارد که باعث می شود شورا نتواند در جایگاه های تصمیم گیری حضور مؤثر داشته باشد.  او می گوید: نهاد دولت به طورکلی در موارد مرتبط با شورای شهر، حضور پررنگی دارد. در مقابل شورای شهر در جایگاه های تصمیم سازی حضور کمرنگی دارد و به نظر می رسد رقابت نانوشته ای بین دستگاه های اجرایی و شورا وجود دارد که باعث می شود این دستگاه ها حاضر نباشند قسمتی از قدرت خود را به نهادهای مردمی واگذار کنند.  پیرهادی بر ضرورت واگذاری قدرت به مردم با سازوکار آسان و سریع تأکید می کند: واگذاری قدرت دولت به مردم باید آسان و راحت و در عین حال با طمانینه باشد و زیاد طول نکشد. در کمیسیون ماده ۵ و شورای عالی معماری و شهرسازی، حضور و نظر نمایندگان مردم در شورا ها بسیار کمرنگ است و رأی آنان مؤثر نیست یا بعضا حتی دارای حق رای نیستند که در این خصوص، حتما باید در ساختار این نهاد ها بازنگری کنیم.  
پیرهادی نحوه بازنگری در ساختار نهادهای فرادست را این گونه تشریح می کند: جدا از این که باید برای شورا در این نهاد ها نقش تعریف کنیم، باید به این باور برسیم که شورا باید در اداره امور و تصمیم گیری ها دخالت کند.  قانون اساسی شورا ها را باور کرده و به آن اعتقاد دارد، اما در اراده مسئولان اجرایی این باور را کمتر می بینیم.  بحث این مسئول و آن مسئول هم نیست، بلکه ساختار مدیریتی کشور طوری شکل گرفته که حتی اگر من هم به دستگاه های اجرایی بروم، همین طور فکر می کنم. این باور باید اصلاح شود، زیرا امام راحل، مقام معظم رهبری و قانون اساسی به شورا ها باور دارند. اگر این نگاه اصلاح شود، خود به خود دخیل کردن شورا ها در امور بیشتر می شود.  
شهرداری خودش باید از طرح تفصیلی دفاع کند
اما نایب رئیس شورای شهر تهران نظری متفاوت با دیگران دارد.  مرتضی طلایی معتقد است تقویت جایگاه شورا در نهادهای فرادست، نوعی دخالت در امور اجرایی است. از سوی دیگر او می گوید شهرداری خودش باید مدافع طرح تفصیلی شهر تهران باشد.  
طلایی می گوید: کمیسیون ماده ۵ در شهرداری به ریاست شهردار و نمایندگان دستگاه های مختلف و رئیس شورای شهر به عنوان عضو ناظر بدون حق رای تشکیل می شود و تغییر در ساختار این کمیسیون در اختیار مجلس است. از طرف دیگر از آن جا که عضویت نماینده شورا با حق رأی در این کمیسیون مداخله در اجرا محسوب می شود، منع قانونی برای عضو شورای شهر دارد. این درحالی است که ما یک زمان می گفتیم مصوبات این کمیسیون قبل از اجرایی شدن باید به تصویب شورای شهر برسد! اما به نظرم با توجه به این محدودیت ها، حضور رئیس شورای شهر در کمیسیون ماده ۵ فضای تعامل، هماهنگی و همکاری بین شهرداری و شورای شهر را ایجاد می کند و می تواند لااقل بخشی از خواسته ها و انتظارات شورای شهر را تأمین کند.  تجربه نیز نشان داده که این حضور مؤثر بوده و بیش از ۹۰ درصد مصوبات کمیسیون ماده ۵ با تأیید رئیس شورای شهر اجرایی شده است.  طلایی، شهرداری را مسئول دفاع از طرح های جامع و تفصیلی تهران می داند و می گوید:  وظیفه شهرداری است که بر سر دفاع از طرح تفصیلی و جامع محکم بایستد، چون در غیراین صورت ممکن است سایر دستگاه ها بخواهند نظر خود را اعمال کنند.  حرف شورای چهارم هم این است که تصمیم گیری های نهادهای فرادست باید مطابق با طرح تفصیلی باشد و در کمیسیون ماده ۵ نباید مفاد این طرح زیر سوال برده شود و نظارت بر این موضوع مکررا از شهردار تهران خواسته شده است.  او به برخی ملاحظات در شرایط فعلی اشاره می کند و می گوید: در شرایط فعلی راهی جز این نیست که در فضای تعاملی کار کنیم، اما به نظرم حضور رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورا در کمیسیون ماده ۵ نیز می تواند تا حد زیادی به تأمین نظرات شورای شهر درباره تصمیم های این کمیسیون کمک کند.
کد مطلب: 13069
Share/Save/Bookmark
کلمات کليدی: شهرداری تهران,شهرداری,شورای شهر,شورای شهر تهران,سایت خبری بلدیه,طرح تفضیلی,شورای عالی شهرسازی