تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۱ ارديبهشت ۱۳۹۴ ساعت ۱۰:۴۸
۰
 
تهران، پایتخت ٢٣٠ساله
 
ای زلف تو رنگ شبق / عشق ات به قلبم تق تتق / ای نازنینک دلبرم / مهتاج من، تاج سرم / شهری برایت می خرم ...
Share/Save/Bookmark
بلدیه، شهروند نوشت: لابد منظور شاعر تهرانی، شهری آراسته به چنارهای فراوان، آسمان آبی و دورنمای دماوند و چشم انداز پاک کوه های ضلع شمالی شهر می باید باشد. سیدمحمدعلی جمالزاده، بیش از هشتاد سال پیش در مقاله ای با عنوان «طهران» در روزنامه کاوه می نویسد: «آغاز اهمیت شهر طهران را باید از آغامحمدخان قاجار دانست که از سنه ١٢٠٢طهران را پایتخت خود قرار داد» اما ناصر نجمی در کتاب «دارالخلافه تهران»، سال
 ١٢٠٠ هجری قمری را آغاز پایتخت شدن تهران می داند. در حالی که، «ح.م.زاوش»  در کتاب «تهران در گذرگاه تاریخ ایران»، آغاز پایتختی تهران را مقارن با
١٢١١هجری قمری ذکر می کند. از طرفی، فرهنگ معین بدون ذکر مأخذ، سال پایتختی تهران را ١٢١٠ذکر کرده است. به نظر می رسد مشکل در تطبیق سال های هجری قمری با هجری شمسی و میلادی است، که موجب مسامحه و اشتباه شده است. اما اغلب صاحب نظران در سال ١٢٠٠ هجری قمری وحدت نظر دارند. ازجمله محمدحسن اعتماد السلطنه در کتاب «مرآت البلدان» که معتبر ترین سند تاریخی درباره تهران است؛ سال ١٢٠٠ هجری قمری مورد تأیید قرار گرفته است. نویسنده مرآت البلدان با صراحت و با ذکر روز و ماه آورده است: «در روز یکشنبه یازدهم شهر جمادی الاولی هزار و دویست هجری که روز نوروز بود، آغا محمدخان قاجار در تهران جلوس نموده، سکه زدند و ... از آن وقت این شهر را دارالخلافه خواندند و پایتخت سلسله قاجار گردید».  با استناد به مرآت البلدان، تهران در همان سال ١٢٠٠ هجری قمری، یعنی سال جلوس آغامحمدخان به عنوان پایتخت و دارالخلافه تعیین شده است و در سال های ١٢٠٩ یا به روایتی ١٢١٠ و حتی ١٢١١ فقط مراسم تاج گذاری برگزار شده و نامی از اعلام مجدد پایتختی تهران به میان نیامده است. دکتر حسین کریمان نیز در کتابش، «تهران در گذشته و حال» سال ١٢٠٠ را تأیید کرده است. دکتر کریمان با استناد به مطالب مندرج در مرآت البلدان و همچنین با استناد به ملحقات «روضه الصفا»، این سال را تأیید می کند. احمد بیرشک در سال ١٣٦٤ و در کتاب «گاهنامه تطبیقی سه هزار ساله» آورده است: «اگر سال ١٢٠٠هجری قمری را به عنوان سال پایتختی تهران بپذیریم، دویستمین سال پایتختی آن براساس سال شمسی – ٣٦٥ روز- مصادف با نوروز ١٣٦٤ هجری شمسی و ١٤٠٥ هجری قمری است». که با این استدلال، نوروز ١٣٩٤ مصادف با دویست وسی امین سال پایتختی تهران است. لازم به ذکر است در کتاب معتبر «گاهنامه تطبیقی سه هزار ساله»  شادروان احمد بیرشک، به روش علمی و ریاضی دقیق، جداول تطبیقی تاریخ های هجری قمری، شمسی، میلادی و حتی تا انطباق روزها و ایام هفته نیز در جداول تنظیم شده است. بر این اساس، سال ١٢٠٠ هجری قمری برابر است با ١١٦٤ هجری شمسی و مطابق است با ١٧٨٥ میلادی. دکتر بیرشک می نویسد: « سال ١٣٦٤ مطابق با ١٩٨٥ میلادی، دویستمین سال پایتختی تهران است و سال ١٣٦٨ را به استناد آنچه که موسسه تحقیقاتی  CNRSو انجمن ایران شناسی فرانسه، به غلط دویستمین سال پایتختی تهران اعلام کرده بودند، اشتباه محض است». به عبارت دقیق تر، تهران در سال ١٣٦٤ یک پایتخت دویست ساله، در سال ١٣٦٨ یک پایتخت دویست وچهارساله و در سال ١٣٩٤ یک پایتخت دویست و سی ساله است.
کد مطلب: 20930
Share/Save/Bookmark
کلمات کليدی: پایتخت,پایتخت ایران,تهران پایتخت